Kabeljauw jaagt op haring, "de Noordzee", een schoolplaat van M.A. Koekkoek.
1 Haring (Clupea harengus),2 Schelvis (Melanogrammus aeglefinus),3 Kabeljauw (Gadus morrhua)
4 Schol (Pleuronectae platessa),5 Rode Poon (Trigla hirunda), 6 Noordzeekrab (Cancer pagurus)
7 Hermietkreeft (Eupagurus Bernhardus),8 Oorkwal (Aurelia aurita),9 Oester (Ostrea edulis)
10 Kokkel (Cardium edule),11 Gewone Zeester (Astrias rubens),12 Zeeanemoon (Metridium dianthus)
1 Blaaswier (Fucus vesiculosus),2 Veterwier (Chorda filum),3 Suikerwier (Lamanaria saccharina)
4 Vingerwier (Lamanaria digitata),5 Buizenwier (Polysiphonia nigrescens),6 Rood hoornwier (Ceramium rubrum)
7 Iers mos (Chondrus crispus),8 Rotswier (Cladophora rupestris),9 Rood tongwier (Delesseia hypoglossum)






Sloot | Waterplant | Levend Voer | Noordzee | Worm Slak | Vlinders | Kever | Spin | Vogel | Tuin | groenten | overige
Bomen A-L | Bomen M-Z | Kruiden | Wilde planten A-D | Wilde planten E-M | Wilde planten N-S | Wilde planten T-X | Klimplant | Varen | Zwam | Korstmos |

Kabeljauw


Kabeljauw is een grote vis uit de Atlantische Oceaan.
Deze vis leeft vooral van bodemdieren zoals wormen en
garnalen, en haring en poon. Kabeljauw kan zo lang
als een mens worden, hoewel dat tegenwoordig niet
vaak meer gebeurd. De hedendaagse kabeljauw wordt
zelden groter dan 3 decimeter en zwaarder dan 10 kg.
Kabeljauw leeft of in diep water tussen 200 meter
en 600 meter en jaagt dan alleen, of in ondiep water
tussen kelpwouden en jaagt dan in groepen.


Kabeljauw is een roofvis

Het is een sterke roofvis met een enorme vraatzucht.
Kabeljauw heeft mooi wit vlees, zonder sterke vissmaak,
en is ook goedkoop. Andere delen van de Kabeljauw kunnen
ook gebruikt worden voor bijvoorbeeld vismeelverwerking,
zoals de kop en de ingewanden. Stokvis is gedroogde
kabeljauw (en Schelvis) en is hier niet populair maar
wel in Scandinavie. Kabeljauw en Schelvis en platvis zijn
elkaars concurrenten in de jacht op bodemdieren.

Kabeljauw of gul in het aquarium

Kabeljauw in het koudwater Noordzee aquarium
terroriseert het aquarium met zijn enorme vraatzucht.
Als jong visje (gul) staat het eigenlijk al alle
andere aquariumdieren naar het leven, en groeit
verbazingwekkend snel, en wordt in korte tijd
te groot voor de bak. Het is biezonder lastig
om aan jonge levende kabeljauw te komen.

Kabeljauw in de Oceaan

De Kabeljauw populatie in de Atlantische Oceaan
laat een dalende lijn zien, vooral in die gebieden
waar er veel op gevist wordt. De daling is vooral
in de Noordzee en Oostzee scherp, maar ook langs
de lange kust van Noorwegen.

Oorzaken daling Kabeljauw

De directe oorzaak en sterkste factor is overbevissing.
Maar er zijn veel meer oorzaken, met name de afname van
de prooidieren, zoals garnaal en mossel en wormen. In de
Oostzee en in mindere mate de Noordze is de watervuiling
ook een factor. Ook het verdwijnen van de Kelpbossen is
hier te noemen.



Kabeljauw, windmolens en zeewier, 2011


De komst van windmolenparken kan voor kabeljauw en schol
de redding zijn, windmolenparken bevorderen het milieu
op de Noordzee: met name beschermen windmolens tegen
(kor)visserij doordat vissers niet in de buurt van de
molens mogen en kunnen komen. Doordat de molens op
een fundering van stenen staan zal ook hierdoor het
leven sterk toenemen, de stenen bieden aanhechtingsplaats
voor mosselen en schuilplaatsen voor visjes.
Ook is de verwachting dat tussen de molens weer
zeewier terug komt, met name kelp. Wel moet bij de
bouw van de windmolens er tijdelijke maatregelen worden
genomen om de lokale fauna tegen het geluid van het
hijen van de palen te beschermen.


Stokvis

In de Noordelijke landen is de verwerking van kabeljauw tot
stokvis populair. De stokvis wordt op stellages te drogen
gehangen, beschut voor de regen. Kabeljauw drogen tot stokvis
is een ideale manier om kleine vangsten te verwerken.
De Kabeljauw wordt in de wind te drogen gehangen aan stokken,
nadat eerst de kieuwen zijn verwijderd. Het drogen duurt
minimaal drie maanden, en de gure koude Noordse wind is er
voor nodig. Stokvis is een vis welke zo hard als een plank is.

Stokvis recept

Gebruik een halve kilo stokvis. Week de stokvis een dag in het water. De vis is dan zacht: maak er met behulp van touw een rolletje van. Kook de vis in een uur gaar. laat het water niet koken. Het moet bijna koken. dien de stokvis op met mosterdsaus.

klipvis en bacalao, bakkeljauw

. In andere Europese landen is kabeljauw drogen niet mogelijk:
de vis dient dan eerst gezouten te worden omdat de gemiddelde
temperatuur te hoog is en wordt verkocht onder de naam
"klipvis". Stokvis en klipvis bestaan voor 40% uit eiwit
en dienen eerst enkele uren geweekt te worden, een dag
lang is het beste, maar hebben dan nog weinig smaak.
Klipvis wordt als Bacalou verkocht en is een belangrijk Noors export product naar vooral Portugal.


wormen of Anisakis in kabeljauw

De worm Anisakis is een bekende parasiet van
de kabeljauw: Af en toe komt er een (levende) worm
voor in een Noordzeevis en deze haalt dan de kranten.
De worm komt voor bij haring en kabeljauw,
schelvis en zeekat.

klachten van een worminfectie

Wanneer een besmette vis rauw wordt gegeten komt
de worm in het darmkanaal terecht en boort zich
in de wand. Dit veroorzaakt heftige buikpijn.
Een aanwijzing is de eosinofilie van het bloed,
dat wil zeggen dat er, wanneer het bloed onder
de microscoop wordt bekeken, er oranje-rode
cellen voorkomen. De worm wordt met een
laparoscoop verwijderd.

Voorkomen van een worm in de kabelauw

De worm is niet bestand tegen een dag
vrieskou, dus is het tegenwoordig verplicht
kabeljauw, haring, schelvis, zalm
en zeekat een dag in te vriezen. Maar
hier wordt dus wel
eens de hand mee gelicht.

Skrei en kabeljauw

Skrei is een vorm van kabeljauw welke van trekt.
Met name in januari trekt de skrei langs de
lange Noordse kust. Skrei smaakt exact hetzelfde
als de gewone kust kabeljauw maar bevat wel
minder parasieten. Skrei wordt met bootjes
gevangen welke lange lijnen met aas gebruiken.
Skrei komt tegenwoordig veel voor in viscampagnes,
bedoeld om het imago van de kabeljauw op te vijzelen:
Verander het negatieve beeld van kabeljauw
(Industriele vis vol met parasieten, door
overbevissing bijna uitgestorven),
in een romantisch ambachts imago.


kabeljauw of gul en hengelsport


Vis op kabeljauw in de winter met als aas een
zeepier of zager.
Gebruik zwaardere lijnen, een kabeljauw is een sterke vis.


Lernaeocera branchialis is een eenoogkreeftje welke
kabeljauwachtigen infecteert, zoals wijting en kabeljauw.
De levenscyclus is biezonder : er zijn twee verschillende
gastheren nodig: een platvis (bot, schol, tong etc)
en een kabeljauwachtige, zoals wijting en kabeljauw.
Tussen deze stadia in is de Lernaeocera vrijzwemmend.

1 Nauphlius stadium, vrijzwemmend
2 platvis infectie
3 het eenoogskreeftje plant zich geslachtelijk voort, vrijzwemmend
4 Kabeljauwachtige infectie van de kieuwen : Lernaeocera zuigt het bloed op.
5 De eieren ontwilkkelen zich tot nauphilae

Lernaeocera branchialis

Lernaeocera branchialis is de belangrijkste
parasiet van de kabeljauwachtigen. Een groot
deel van de kabeljauw vangst gaat hierdoor verloren:
de vissen zijn te verzwakt om zich voort te planten.
.



Waddeneilanden



De hieronder genoemde planten en dieren zijn alle rondom Texel, Vlieland, Terschelling en Ameland te vinden.
alikruik
aalscholver
cranberry
duinviooltje
dulse
eendenmossel
engelsgras
garnaal
goudkammetje
haas
helmgras
heremietkreeft
jacobsschelp
lepelaar
lepelblad
kabeljauw
kompaskwal
kokkel
mossel
noordzeekrab
oester
oesterblad
oorkwal
parnassia
plankton
rode poon
scheermes
strandplevier
bonte strandloper
strandvlo
strandkrab
schol
veterwier
wapenworm
wulk
zager
zandblauwtje
grijs kronkelsteeltje
waterpunge
wijting
zandhaver
zeealsem
zwarte toorts
zeebiet of strandbiet
zeeboontje
zeedistel
zeedruif
zeekat
zeemuis
zeeraket
zeekraal
zeevenkel
zeepier
zeepokken
zeepostelein
zeesla
zilvermeeuw





zeevis


op deze website zijn de volgende zeevissoorten te zien:
tonijn
kabeljauw
schol
zalm
koolvis
sardines
ansjovis
barracuda
zwaardvis


illustraties van A.E. Brehm


Alfred Brehms (1829-1884) is de aucteur van
"Tierleben ", vertaald als "Het leven der dieren"
(Brehms Life of animals). De volgende illustraties
zijn uit deze uitgave:

slangen
wantsen
slakken
eekhoorn
egel
degenkrab
zilvermeeuw
zeekat
kabeljauw
vink en distelvink
salamanders
nachtvlinders
wolzwever, aardhommel
zijdevlinder
salamanders
infusoria
poliep of hydra
Portugees oorlogsschip
raderdiertjes of rotiferia
muurhagedis
mosselkreeftje
schorpioenvlieg
spiraalkokerworm
passiflora


gravures uit Brehms:

hommel
bonenkever
graafwesp
vliegen
strandkrab
pissebed
zee-egel, zeelelie
porpita en velella of bezaantje
bloedkoraal
dagvlinders
petrobius maritimus
poelslak
loopkevers
waterwantsen
vlokreeft
veldkrekel
zoetwaterpissebed
zeenaald
groene kikker
zoetwaterpissebed
glimwormen
waterspin
schol
rode bosmier
konijn
huiskrekel
platwormen
ribkwallen