Tarwe is de belangrijkste graansoort in Nederland, en
wordt voral gebruikt voor het maken van deegwaren, tarwemeel
en voor de productie van brood. Dit laatste wordt door een
speciale tarwesoort verzorgd welke veel gluten bevat,
nodig om het deeg goed te laten rijzen.
Zomertarwe
de opkomst van tarwe
Rond 1900 was rogge het voornaamste gewas in Nederland.
Haver kwam op de tweede plaats.
Tegenwoordig is tarwe het voornaamste en mais.
De diverse stadia van ontkieming van een graankorrel.
Korenveld, 1917, (Smeil). In deze tijd waren de
stengels van de granen langer dan tegenwoordig.
Brood wordt vooral uit de graankorrel gemaakt en
wel uit de tarwekorrel van de Triticum aestivum
ofwel de zachte tarwe.
Het wordt gemaakt door de tarwekorrel te malen:
Tarwe, uit het meellichaam van deze tarwekorrel
wordt meel bereid.
van graan naar meel
Meel is gemalen graan , ontdaan van zemelen.
Ook de kiem wordt verwijderd, gebeurd dat
niet dan heeft het meel een vettig aspect.
Bij het woord meel wordt tarwemeel bedoeld,
en de reden dat tarwemeel zo belangrijk is :
Wanneer tarwemeel, of bloem wordt gemengd met
water ontstaat er kneedbare massa deeg .
Van deeg wordt brood gebakken.
Om het brood luchtig te maken wordt gist aan
het deeg gist toegevoegd zodat de gasbelletjes
het deeg luchtig maken en daarmee het brood.
Van tarwemeel wordt vooral bruinbrood gemaakt.
van meel naar bloem
Bloem is gezeefd meel. Van meel wordt witbrood
gemaakt. Het meel kan extra gezeefd worden, en
er ontstaat dan extra fijne bloem, bedoeld voor
banketbakkersproducten.
spelt in plaats van tarwe
bovenstaande kan ook met spelt worden gedaan,
om speltbrood te produceren.
Speltbrood is niet geschikt voor gluten-allergie
lijders (coeliakie).
Het zaaien van tarwe
De wintertarwe wordt gezaaid vanaf oktober
tot half december in dunne rijen door een
rijenzaai machine.
Maar eerst wordt de aarde losgewoeld en geploegd.
Na het zaaien wordt er kunstmest in droge vorm
over de tarwekorrels gezaaid.
De herbiciden en insecticiden worden gespoten als
de plantjes ontkiemd zijn, dit is na enkele weken.
het neerslaan van tarwe
Vlak voor de oogst is tarwe het gevoeligste voor
neerslaan door regen. De halmen zijn het langste en
topzwaar. Vaak zijn er plekken in het veld waar het
graan neerslaat, dit wordt dan veroorzaakt doordat
het graan te zwaar bemest is, wat typisch een
probleem is bij organische mest: deze is veel
moeilijker gelijkmatiger over een veld te verdelen.
Gelegerd tarwe is moeilijk te oogsten, is sneller
vochtig en de aren kunnen makkelijk door duiven
muizen en eenden gegeten worden.
De graanoogst
De graanoogst is op het einde van de zomer. Een
maaidorser maait het graan en slaat de tarwekorrels
van de aren los. De korrels zitten los in de
kroonkafjes, zodat het na dit dorsen niet meer
gepeld hoeft te worden. De lege aren en de halmen
worden weer op het veld terug geblazen.
De tarwekorrels worden verzameld in een oplegger.
De graan wordt verzameld in silo's en vandaar naar
fabrieken of havens vervoerd.
De graan opbrengst
Gemiddeld wordt er 8 en halve ton tarwe per hectare geoogst
in goede jaren kan dat 10 ton per hectare zijn.
Een ton tarwe brengt 150 euro of meer op.
Het vochtgehalte van tarwe
Te vroeg geoogst tarwe (veel groene aren, gelegerd graan
en vooral na regen geoogst graan bevat meer vocht.
Tarwe moet na het oogsten minder dan 14,5% water bevatten,
bevat het graan meer vocht dan moet het extra gedroogd
worden.
te laat geoogst tarwe
Te laat geoogst tarwe geeft kans op schot: de graankorrels
gaan rijpen al in de aren. Dit veroorzaakt problemen bij
het oogsten en verlies van opbrengst.
de graansoorten: rogge, tarwe, gerst, spelt en haver
De tarwe wordt in silo's verzameld en vervolgens
per trein of per binnenschip door Europa vervoerd.