vlas, van links naar rechts:
vlastro voor kippen, vlas bezem, het kammen van vlas of tewel "repelen",
vlas brakelen, boven: vlas spinnen,rechts: vlas zwingelen..
Vlas is een eenjarig sterk gewas welke met
blauwe of witte bloemen bloeit. De bloemen zijn
de start van de zaaddozen, waaruit het lijnzaad
wordt gewonnen.vlas groeit goed op kleigrond.
Vlas groeit sneller dan het onkruid zodat er
weinig onkruidbestrijding nodig is. Vlas
heeft weinig bemesting nodig.
Twee soorten vlas
vezelvlas is vooral lang en weinig vertakt.
olievlas is de vlas welke vooral veel zaad
levert. Dit is de belangrijkste soort verbouwde
vlas tegenwoordig. Olie vlas is sterker vertakt
dan vezelvlas, het heeft kortere stelen.
vlas verbouwen
Vlas wordt in het begin van april gezaaid en
bloeit in juni. Door de enorme
groeikracht verdringt vlas het onkruid. In juli is
het uitgegroeid en wordt dan gelig. Vlas bloeit
dan met mooie blauwe bloemetjes, maar elk
bloemetje bloeit maar 1 dag.
vlas en ziektes
Vlas is vooral gevoelig voor twee ziektes:
brand en fusarium. Om problemen hiermee te voorkomen
is met name een ruime vruchtwisseling van 6 a 7 jaar
nodig, en de keuze van resistente rassen.
vlas oogsten
Omdat het om de vezels gaat wordt vlas met de wortels
erbij geoogst, mestal op het einde van juli; zo zijn de
vezels het langste. Na het verwijderen van het zaad
wordt het vlas te drogen gelegd.
vlas bewerken
Om van vlas vezels te maken onderging het vroeger
enkele bewerkingen. Dezse werden dan vooral in de
wintermaanden gedaan.
vlas "repelen": het vlas wordt gekamd, op zo'n
manier worden zaaddoosjes verwijderd.
Vlas "brakelen": de vlasstengels moeten worden
gebroken om de vezels eruit te halen.
Vlas zwingelen: met een stok worden de
zaadhuisjes eruit geslagen.
Hierna wordt het vlas op een weefgetouw
tot stof gewoven.
vlas in de 19de eeuw
Tot de eerste wereldoorlog werd een groot deel
van de vlasoogst thuis verwerkt, door de vlassers.
Spinnen en weven, maar ook borduren en klossen.
behoorden tot de huisnijverhed en was verspreid
over de bevolking.
Pas gezaaide vlas in april.
lijnzaad
Lijnzaad heeft een zachte nootachtige smaak,
het bevat veel omega-3 vetzuren en is daarom gezond:
het voorkomt een hoog cholesterolgehalte in het bloed.
Het is dan geschikt als grondstof voor veel producten
zoals vernis, linoleum en zeep. Maar ook als
olie voor de broodbereiding.
Wanneer lijnzaad wordt gekookt is het geschikt als
conserveringsmiddel voor hout.
lijnzaad is gezond
Alfa-linoleenzuur is een gezonde olie welke een hoog
cholesterol gehalte van het bloed bestrijdt. Maar linoleenzuur leent
zich niet voor verhitting.
lijnzaad als vogelvoer
Lijnzaad wordt veel als goedkoop en gezond vogelvoer
gebruikt, het levert vooral veel vet voor de vogels,
net als negerzaad, raapzaad en hennepzaad.
Lijnzaad is goed voor vogels door de grote
hoeveelheid omega-3-vetzuren. Een typische
hoeveelheid is 4% n bijvoorbeeld 7% in de winter.
bijvoorbeeld in kanarievoer.
lijnzaadolie of lijnolie
Door het koud perse van het lijnzaad wordt lijnzaadolie
verkregen. Dit is een olie welke voor meer dan de
helft uit linoleenzuur bestaat. Deze olie wordt
afgebrokken door daglicht en moet dus in
donkere flessen worden bewaard.
lijnkoeken of oliekoeken en veekoeken
Na persen blijven de schillen van de zaden over: hieruit
worden veekoeken geperst, een wintervoer voor koeien en paarden.
Tegenwoordig hebben die koeken de vorm van brokjes.
Maar de hoeveelheid lijnzaadkoeken welke wordt geproduceerd
neemt langzaam af doordat de samenstelling van de veekoeken
verbeterd is, lijnzaad is tegenwoordig nog maar 1 van de vele
zaden en producten welke in veevoer (brok)worden verwerkt.
Muesli
De volgende ingredienten kunnen gebruikt worden om
zelfgemaakte muesli te maken. Muesli is gezond en goedkoop.
Natuurlijk kan er oneindig mee gevarieerd worden
Basis ingredienten :
Havervlokken of tarwevlokken
gedroogd fruit: amandel, abrikoos, blanke rozijnen kersen
Zaden : zonnebloempitten en lijnzaad
Voeg eventueel toe: suiker, kaneel , honing, zout
Bezems
Worden gemaakt van de takken van struiken.
Gebruikte bezems zijn vlak afgesleten, zodat ook
stof in de hoekjes bereikt kan worden.
Bezems van berkentakken, struikheide (calluna)en brem (cytissus),
bedoeld voor het zwaardere buitenwerk.
Een bezem van huttentut voor binnenshuis gebruik met veel fijne takken.
Vlas, rijpe zaaddozen, en fietsers en een windmolen.
Het drogen van het vlas, voor de eerste wereld oorlog.
Vlas wordt op het veld aan weer en wind blootgesteld:
op deze manier wordt de pectine welke de vezels bij
elkaarhoudt afgebroken.
Stro voor paarden en koeien
Altenatieven voor koeien en paarden zijn:
zaagsel : het goedkoop, niet alle zaagsel is geschikt. vlasstro : goedkoop
strokorrel : duur, bedoeld voor de particulieren koolzaadstro: duur, geeft goede mest
hennep: duur tarwestro: goedkoopste , tarwostro vinden koeien fijn.
Vaak vinden paarden tarwestro lekker en eten het dan op. haverstro: neemt weinig vocht op, is niet stoffig,
voor paarden die hoesten. gerstestro: zachtstro, paarden vinden het niet lekker.