Zen en tuinen

Doel van een (rots)tuin is niet zozeer schoonheid of bewondering
of een gevoel (bijvoorbeeld romantisch) op te wekken , zoals in de
westerse tuinkunst gebruikelijk is: Verinnerlijking, en daardoor
een gevoel van leegte en concentratie en verbondenheid met de natuur
zijn het doel van de zen tuinkunst. In het Westen is het zeer moeilijk
een echte Zen tuin te creeren. Wat wel goed mogelijk is om een
tijdelijke Zen tuin in te richten in het bos of op het strand.

Zandvlaktes op Veluwe , het strand, de duinen, of de wadden
lenen zich goed als plaats van meditatie.

inrichting Zen rotstuinen

De eerder genoemde ideeen zijn de basis van de Zen rotstuinen:
- Zelfreferentie
De tuinen zijn alleen uit natuurlijk materiaal opgebouwd: rotsen verwijzen naar
brgen of eilanden , golvend zand verwijst naar woestijn of zee .
Lampjes, bruggetjes horen wel in Japanse tuinen maar niet in Zen tuinen,
omdat het geen (indirecte) verwijzingen zijn maar (directe)
voorbeelden.
- Stilte en leegte
Dus geen watervalletjes e.d. Zentuinen zijn ruim bemeten maar bevatten
weinig objecten. Een zand of grindvlakte is typisch en doeltreffend.
Auto of mensengeluiden zijn uit den boze.it is in de praktijk het
grootste obstakel.
- asymetrie en eenvoud
Er is meestal een groot object , een rotsblok of boom. Verder niets.
Zijn er meerdere objecten (rotsen, bomen) dan worden ze sterk
asymetrisch geplaatst.
- Toeval en intuitie
toevallig gevonden stokken , stenen , takken , boomstronken
vormen de basis ingredienten.
- alles natuurlijk
Alleen natuurlijke materialen zijn de enigste ingredienten


De deze regels voor de zentuin zijn overigens hetzelfde voor het
kweken Bonsai-bomen en de inrichting van aquaria volgens het Zen
principe. Natuurlijk is het zo dat er geweldig veel tuinen
zijn welke zich Zentuinen noemen maar daar helemaal niet aan
voldoen.

The zengarden of Kinkakuji temple, Kyoto

Problemen

Problemen
In de praktijk is het creeren van stilte in een volkomen natuurlijke
omgeving het verreweg het belangrijkste probleem, er is altijd wel
iets menselijks of machinaals te zien of te horen , bijvoorbeeld
een auto of licht van een lantaarnpaal.
Een ander probleem is de vermenging met smakeloze Japanse tuinkunst
zoals bamboo waterwerken , rode bruggetjes , lantaarntjes windorgels
etc. Zen-tuinen vragen een flink oppervlakte , liefst ommuurd om ze
af te schermen van geluid en te voorkomen dat de aandacht wordt
afgeleid naar andere aardse zaken.
En ook belangrijk : menselijke geluiden en aktiviteiten passen niet
bij een zentuin! Zo verstoren horden toeristen de beroemde tuinen
van Kyoto.

Enige misverstanden met betrekking tot de rotstuinen.

De rotstuinen zijn aan het volgende misverstand onderhevig: Het zijn geen nabootsingen
van de natuur , maar volgens de natuur gebouwd. In het eerste geval is een zentuin niets
anders dan een soort madurodam van eilanden in de zee. In het laatste geval is de natuur
de inspiratiebron , meer niet.
Zoals gezegd is schoonheid geen doel op zich, de bedoeling is wel een omgeving te
scheppen waar verinnerlijking (meditatie) vermakkelijkt wordt.